Ignorantia iuris nocet - Nieznajomość prawa szkodzi - Porady prawne Online

Od 13.06.2009r. w polskim prawie rodzinnym i opiekuńczym nastąpiła zmiana dotycząca uznania ojcostwa, a nie jak do tej pory uznania dziecka. Sądowego ustalenia ojcostwa może żądać dziecko, jego matka oraz domniemany ojciec dziecka. Natomiast po śmierci dziecka lub po osiągnięciu przez niego pełnoletności matka ani domniemany ojciec nie mogą wystąpić z takim żądaniem.

Z powództwem o ustalenie ojcostwa przeciwko domniemanemu ojcu występują dziecko albo matka. Gdy domniemany ojciec nie żyje, powództwo wytacza się przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy.

Także domniemany ojciec dziecka może wystąpić do Sądu z pozwem o ustalenie ojcostwa. Wytacza powództwo przeciwko dziecku i matce. Gdy matka nie żyje- to tylko przeciwko dziecku.

Polskie prawo konstruuje instytucje tzw. domniemania ojcostwa. Według tej zasady domniemywa się, że ojcem dziecka jest ten, kto obcował z matką dziecka nie dawniej niż 300 dni, a nie później niż w 181 dni przed urodzeniem dziecka.

ZASĄDZENIE ALIMENTÓW

W pozwie ustalającym ojcostwo można jednocześnie żądać zasądzenia alimentów. Można dochodzić zarówno bieżących świadczeń alimentacyjnych, jak i zaległych alimentów za okres 3 lat wstecz. Powództwo o alimenty wytacza dziecko reprezentowane przez przedstawiciela ustawowego (jednego z rodziców) przeciwko drugiemu z rodziców. Pozew o alimenty kieruje się do sądu rejonowego właściwego według miejsca zamieszkania pozwanego bądź według miejsca zamieszkania powoda, w tym przypadku dziecka. Jest to tzw. właściwość przemienna, gdyż roszczenie alimentacyjne jest uprzywilejowane. Także, jeśli pozwany (jeden z rodziców) zamieszkuje za granicą, roszczeń można dochodzić w polskim sądzie.

Zakres świadczenia alimentacyjnego zależy od usprawiedliwionych potrzeb dziecka i od zarobkowych możliwości zobowiązanego do alimentów, tak aby uprawniony do alimentów miał stworzone normalne warunki bytowania. Generalną zasadą jest równa stopa życiowa rodziców i dzieci, czyli prawo do życia dziecka, na takiej stopie, na jakiej żyją jego rodzice.

Uprawnionym do żądania świadczenia alimentacyjnego jest także rozwiedziony małżonek, który nie został uznany w wyroku rozwodowym za winnego rozkładu małżeństwa i pozostaje w niedostatku. W tej sytuacji może zająć alimentów od drugiego małżonka. Musi on jednak wykazać swój niedostatek i pogorszenie jego sytuacji bytowej na skutek rozwodu. Obowiązek alimentacyjny wygasa z upływem lat 5 od orzeczenia rozwodu. Wygasa także w przypadku zawarcia przez małżonka uprawnionego do alimentów-nowego małżeństwa.

Należy pamiętać, iż strona żądająca alimentów jest zwolniona od kosztów sądowych (vide: Dział Prawo rodzinne, Zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach o alimenty).